Bệnh trĩ

Loading...

BỆNH TRĨ TRONG ĐÔNG Y

Bệnh trĩ là một tập hợp các biểu hiện bệnh lý có liên quan đến những thay đổi của thành mạch và của các mô tiếp xúc nâng đỡ mạng mạch ở hậu môn trực tràng.

Bệnh trĩ có tỷ lệ người mắc rất cao (chiếm tới 35-55% dân số) do những yếu tố gây bệnh chủ yếu sau:

Rối loạn lưu thông tiêu hóa: tóa bón, ỉa chảy, có thai.

Sự suy yếu của tổ chức nâng đỡ (thoái hóa keo của các dây chằng cơ nâng hậu môn…).

Chế độ ăn: uống nhiều rượu…

Nòi giống (người Do Thái bị trĩ nhiều hơn).

Một số nghề: phải đứng lâu, thợ may, lái tầu …, một số môn thể thao (cưỡi ngựa) hoặc thói quen sống tĩnh tại.

Một số bệnh: lỵ, viêm đại tràng…

Phân loại trĩ

Trĩ nội

Trĩ nội là những búi trĩ nằm trong cơ răng lược: cơ Morgagnie) và chia làm 4 độ.

Độ 1: trĩ chỉ to trong lòng ống hậu môn, khi đại tiện trĩ không sa ra ngoài hậu môn.

Độ 2:búi trĩ sa ra ngoài hậu môn khi đi đại tiện, sau đó tự co lên.

Độ 3:búi trĩ sa ra ngoài hậu môn khi đi đại tiện, sau đi ngoài phải lấy tay đẩy búi trĩ vào hậu môn và búi trĩ không sa ra ngoài khi đi lại hay gắng sức.

Độ 4: búi trĩ sa thường xuyên ở ngoài hậu môn hoặc đẩy vào hậu môn khó, khi đi lại hoặc gắng sức búi trĩ dễ tụt ra ngoài hậu môn.

Trĩ ngoại

Trĩ ngoại là những búi trĩ nằm ngoài cơ răng lược. Đây là loại trĩ được phủ bởi da.

Trĩ hỗn hợp

Trĩ hỗn hợp là những búi trĩ nằm vừa trong vừa ngoài cơ răng lược.

Biến chứng của bệnh trĩ

Tắc mạch trĩ ngoại.

Trĩ sa, nghẹt, tắc mạch, thường là biến chứng của trĩ nội giai đoạn 2,3.

Bệnh trĩ có thể điều trị bằng phương pháp nội khoa, thủ thuật hay phẫu thuật. Chỉ định điều trị tùy theo giai đoạn phát triển của bệnh, hoàn cảnh và nguyện vọng của bệnh nhân, kinh nghiệm của thầy thuốc, trang thiết bị của cơ sở.

Điều trị bằng phương pháp nội khoa

Trĩ Thể huyết ứ (tương ứng với trĩ nội độ 1, 2)

Triệu chứng:khi đại tiện có máu tươi kèm theo phân. Máu có thể không nhiều (thấm giấy vệ sinh, tưới lên cục phân từng giọt) hoặc nhiều như cắt tiết gà.

Pháp điều trị:lương huyết chỉ huyết.

Phương dược:thường dùng 1 trong các bài thuốc cổ phương sau:

Bài 1: Hòe giác địa du hoàn

Chỉ xác

60g

Hoàng cầm sao đen

80g

Địa du sao đen

80g

Địa hoàng sao đen

80g

Hòe giác sao vàng

160g

Kinh giới sao

80g

Quy vĩ

40g

Tán bột trộn mật làm hoàn, to bằng hạt ngô đồng lớn, mỗi lần uống 12g lúc đói, ngày 2 lần.

Bài 2: Lương huyết địa hoàng thang

Đương quy

4g

Hoàng bá

6g

Hòe hoa

4g

Thanh bì

4g

Thục địa

4g

Tri mẫu

6g

Sắc uống mỗi ngày 1 thang

Bài 3: Hòe hoa tán

Cam thảo

20g

Đương quy

40g

Chỉ xác

40g

Hậu phác

40g

Hòe hoa

80g

Ô mai

20g

Thương truật

40g

Trần bì

40g

Tán bột, mỗi lần dùng 20g, sắc với nước uống lúc đói.

Châm cứu: trường cường, thứ liêu, đại trường du, túc tam lý, tam âm giao, thừa sơn, hợp cốc.

Trĩ Thể thấp nhiệt (tương ứng với biến chứng của trĩ)

Triệu chứng lâm sàng: vùng hậu môn đau tiết nhiều dịch, trĩ sa ra ngoài đau không đẩy vào được, có thể có các điểm hoại tử trên bề mặt trĩ, đại tiện táo.

Pháp điều trị:thanh nhiệt lợi thấp, hoạt huyết chỉ thống.

Phương dược:sử dụng một trong các bài thuốc cổ phương sau

Bài 1: Tần cửu phòng phong thang

Bạch truật 6g

Thăng ma

8g

Chích thảo 4g

Trạch tả

12g

Đại hoàng 4g

Trần bì

8g

Đào nhân 12hột

Sài hồ

8g

Hoàng bá 12g

Quy thân 12g

Sắc uống ngày 1 thang.

Bài 2: Tần cửu bạch truật hoàn

Tần cửu

12g

Bạch truật 40g

Hạt bồ kết

20g

Chỉ thực 20g

Quy vĩ

40g

Đào nhân 40g

Tần cửu

40g

Địa du 12g

Trạch tả

20g

Tán bột làm hoàn uống 8 – 12g/ngày.

Bài 3:chè trĩ số 9 hãm nước sôi uống 50g/ngày.

Châm cứu:dùng các huyệt như trong thể huyết ứ.

Trĩ Thể khí huyết đều hư

Tương ứng với trĩ ở người già, trĩ lâu ngày gây thiếu máu.

Triệu chứng lâm sàng:đại tiện ra máu lâu ngày, hoa mắt, ù tai, sắc mặt trắng bợt, rêu lưỡi trắng mỏng, người mệt mỏi, đoản hơi, mạch trầm tế.

Pháp điều trị:ích khí thăng đề, bổ huyết, chỉ huyết.

Phương dược:có thể sử dụng một trong các bài thuốc cổ phương sau

Bài 1: Bổ trung ích khí thang

Đảng sâm 16g

Thăng ma

8g

Hoàng kỳ 12g

Sài hồ

12g

Đương quy 8g

Cam thảo

4g

Bạch truật 12g

Sắc uống ngày 1 thang.

Bài 2: Tứ quân tử thang gia vị

Trần bì

6g

Nhân sâm 8g

Bạch biển đậu

8g

Bạch truật 8g

Hoàng kỳ

8g

Phục linh 8g

Cam thảo

8g

Sắc uống ngày một thang.

Châm cứu:trường cường, túc tam lý, tam âm giao, huyết hải, tỳ du, thận du; dùng bổ pháp.

Điều trị trĩ bằng thủ thuật

Tiêm chai xơ búi trĩ

Chất gây xơ chai có thể là persulfat sắt, acid carbonic 10- 20%, dầu oliu, cồn 90o hoặc dung dịch phenol 5% hoặc huyết thanh nóng.

Chỉ định:trĩ nội độ 2 – 3.

Thắt trĩ bằng vòng cao su

Chỉ định: trĩ nội độ 2 – 3.

Thuốc làm hoại tử rụng trĩ(khô trĩ tán)

Thạch tín (bạch phê )

20g

Thần sa

8g

Bạch phàn (phèn chua)

80g

Hùng hoàng

8g

Lưu hoàng (diêm sinh)

8g

Tán bột rắc vào trĩ.

Chỉ định:trĩ nội độ 2 – 3.

Điều trị trĩ bằng phẫu thuật

Có thể là điều trị tạm thời (chữa biến chứng như máu tụ) hay điều trị tiệt căn (điều trị bệnh trĩ). Phẫu thuật được dùng nhiều nhất hiện nay là phẫu thuật bằng phương pháp Milligan Morgan, Longo.

Hiện nay việc kết hợp giữa y học hiện đại và y học cổ truyền để điều trị bệnh trĩ đã mang lại nhiều kết quả tốt. Ví dụ như bệnh nhân sau khi được phẫu thuật cắt bỏ trĩ được kết hợp với ngâm rửa hậu môn bằng “bột ngâm trĩ” có thành phần là các vị thuốc Đông y thì vết thương đỡ đau, mau liền, ít chảy máu.

Loading...

Leave a Reply