Logo
Loading...

Kim quỹ yếu lược thiên hai mươi

Kim quỹ yếu lược

THIÊN THỨ HAI MƯƠI HAI

MẠCH, CHỨNG, VÀ PHÉP TRỊ BỆNH CỦA ĐÀN BÀ

ĐIỀU 1

Đàn bà bị trúng phong, 7, 8 ngày tiếp tục nóng lạnh, phát lên có lúc, kinh thủy vừa dứt, đó là nhiệt nhập vào huyết thất, huyết sẽ kết lại, cho nên gây ra giống như Ngược, phát lên có lúc, Tiểu Sài Hồ Thang chủ về bệnh ấy.

TIỂU SÀI HỒ THANG PHƯƠNG

Sài hồ nửa cân Hoàng cầm 3 lượng

Nhân sâm 3 lượng Cam thảo 3 lượng

Bán hạ nửa cân Sinh khương 3 lượng

Đại táo 12 quả

Dùng 1 đấu 2 thăng nước, sắc còn 6 thăng, bỏ bã, lại sắc còn 3 thăng, uống nóng 1 thăng, ngày uống 3 lần.

ĐIỀU 2

Đàn bà bị thương hàn phát nhiệt, kinh thủy vừa đến, ban ngày tỉnh táo, tối lại nói sàm, giống như thấy qủy, đó là nhiệt vào huyết thất, điều trị nó mà không phạm đến Vị khí cùng Thượng và Trung tiêu thì bệnh sẽ tự khỏi.

ĐIỀU 3

Đàn bà bị trúng phong, sốt, sợ lạnh, kinh thủy vừa đến được 7, 8 ngày, nhiệt đã trừ, mạch Trì, mình đã mát và bình thường, ngực sưòn đầy, giống như chứng kết hung, nói sàm, đó là nhiệt vào huyết thất vậy. Nên châm huyệt Kỳ môn, tùy theo chứng thực của nó mà châm.

ĐIỀU 4

Bệnh ở Dương minh, hạ huyết, nói mê, đó là nhiệt vào huyết thất, chỉ có trên đầu ra mồ hôi, nên châm huyệt Kỳ môn, tuỳ theo chứng thực của nó mà tả, mồ hôi ra lấm tấm là khỏi bệnh.

ĐIỀU 5

Đàn bà, trong họng như có cục thịt nướng, Bán Hạ Hậu Phác Thang chủ về bệnh ấy.

BÁN HẠ HẬU PHÁC THANG

Bán hạ 1 thăng Hậu phác 3 lượng

Phục linh 4 lượng Sinh khương 5 lượng

Càn tô diệp 2 lượng

Dùng 7 thăng nước, sắc còn 4 thăng, chia làm 4 uống, ngày 3 lần, đêm 1 lần.

ĐIỀU 6

Đàn bà tạng táo, hay buồn thương, muốn khóc, giống như thần linh sai bảo, thường ngáp. Cam Mạch Đại Táo Thang chủ về bệnh ấy.

CAMMẠCH ĐẠI TÁO THANG

Cam thảo 3 lượng Tiểu mạch 1 thăng

Đại táo 10 quả

Dùng 6 thăng nước, sắc còn 3 thăng, chia 3, uống nóng. Cũng bổ Tỳ khí.

ĐIỀU 7

Đàn bà thổ bọt dãi, thầy thuốc lại dùng phép hạ, lập tức dưới Tâm sinh bĩ, trước tiên nên trị nôn bọt dãi, Tiểu Thanh Long Thang chủ về bệnh ấy. Khi ngừng nôn mửa bọt dãi, sau đó trị chứng Bỉ, dùng bài Tả Tâm Thang.

TIỂU THANH LONG THANG

Ma hoàng (bỏ đốt) 3 lượng Thược dược 3 lượng

Ngũ vị tử nửa thăng Can khương 3 lượng

Cam thảo (nướng) 3 lượng Tế tân 3 lượng

Quế chi (bỏ vỏ) 3 lượng Bán hạ (rửa) nửa thăng

Dùng 1 đấu nước, trước sắc Ma hoàng giảm bớt 2 thăng, gạt bỏ bọt, cho các thuốc vào sắc còn 3 thăng bỏ bã, uống nóng 1 thăng.

TẢ TÂM THANG

Đại hoàng 2 lượng Hoàng liên 2 lượng Hoàng cầm 1 lượng

Sắc với 3 thăng nước, còn 1 thăng, uống hết 1 lần.

ĐIỀU 8

Bệnh của đàn bà, nhân hư, chứa lạnh, kết khí, khiến cho kinh nguyệt không thấy nữa, nhiều năm qua đi, huyết hàn tích kết ở bào trung. Hàn làm tổn thương kinh lạc gây ngưng cứng ở phần trên, ói mửa, chảy nước dãi, lâu ngày thành Phế ung, hình thể hư tổn. Tại trung tiêu khí kết lại như cái mâm, hàn sán quanh rốn, hoặc 2 hông sườn đau nhức, liên quan với tạng, hoặc kết thành thành nhiệt ở bên trong, đau ở Quan nguyên, mạch Sác, không có ung nhọt lở loét, da như vảy cá, ở con trai cũng bị, chẳng riêng gì phụ nữ mới bị. Ở dưới, kinh đến nhiều, không đều, khiến cho tiền âm bị rút đau, dụng dưới sợ lạnh, hoặc đau lan đến thắt lưng, xương sống, ở dưới bắt nguồn từ khí nhai, Khí xung đau quặn, đầu gối, ống chân, nhức nhối, khó chịu, thốt nhiên bị chóng mặt, xoay xẩm, giống như chứng hôn quyết, điên cuồng. Hoặc có ưu sầu, buồn thảm, bi thương, phiền giận, đều là bệnh kinh, đới, không phải có qủy thần. Lâu ngày thì gầy còm, mạch hư, lạnh nhiều, 36 bệnh, thiên biến vạn hoá, chẩn mạch âm, dương, Hư, Thực, Khẩn, Huyền, chữa bằng châm, dùng thuốc, biến nguy thành yên. Mạch tuy cùng giống, nhưng nguồn gốc khác nhau, cần phân biệt, đừng nên nói không phải như vậy.

ĐIỀU 9

Hỏi: Đàn bà tuổi 50, bệnh tiêu chảy vài mươi ngày không dứt, đến sẫm tối thì sốt, bụng dưới đau quặn, bụng đầy, lòng bàn tay phiền nhiệt, môi miệng khô ráo, sao vậy ?

Thầy nói: Đó là bệnh thuộc Đới hạ. Tại sao vây? Từng bị bán sản, ứ huyết ở bụng dưới không khỏi. làm Sao biết được ? Chứng của nó là môi miệng khô ráo, cho nên biết. Nên dùng Ôn Kinh Thang làm chủ.

ÔN KINH THANG

Ngô thù du 3 lượng Đương quy 2 lượng

Khung cung 2 lượng Thược dược 2 lượng

Nhân sâm 2 lượng Quế chi 2 lượng

A giao 2 lượng Mẫu đơn bì (bỏ tim) 2 lượng

Sinh khương 2 lượng Bán hạ nửa thăng

Cam thảo 2 lượng Mạch môn đồng (bỏ tim) 1 thăng

Dùng 1 đấu nước, sắc còn 3 thăng, chia làm 3 lần, uống nóng.

Cũng chủ về đàn bà bụng dưới lạnh, lâu không thọ thai, băng huyết hoặc kinh nguyệt quá nhiều, đến kỳ không thấy kinh.

ĐIỀU 10

Đới hạ, kinh thủy không lợi, bụng dưới đầy, đau, kinh 1 tháng thấy 2 lần. Thổ Qua Căn Tán chủ về bệnh ấy.

THỔ QUA CĂN TÁN

Thổ qua căn - Thược dược - Quế chi - Manh trùng đều 3 lượng

Tán bột uống 1 muỗng với rượu.

ĐIỀU 11

Thốn khẩu mạch Huyền mà Đại, Huyền là giảm, Đại là Khổng (Khâu). Giảm là hàn, Khâu là hư. Hư hàn chọi nhau, gọi là Cách, đàn bà thì sinh non, lậu hạ, Toàn Phúc Hoa Thang chủ về bệnh ấy.

Toàn Phúc Hoa Thang

Toàn phúc hoa 3 lượng, Thông bạch 14 cọng, Tân giáng một ít.

Sắc với 3 thăng nước còn 1 thăng, uống hết một lần.

ĐIỀU 12

Đàn bà hãm kinh, lậu hạ đen không giải. Giao Khương Thang chủ về bệnh ấy.

GIAO NGẢI THANG

Xuyên khung 2 lượng A giao 2 lượng

Cam thảo 2 lượng Ngải diệp 3 lượng

Đương quy 3 lượng Thược dược 4 lượng

Càn địa hoàng 6 lượng

Dùng 5 thăng nước, thanh tửu 3 thăng, sắc còn 3 thăng, bỏ bã, cho A giao vào, quấy cho tan, uống nóng 1 thăng, ngày uống 3 lần

ĐIỀU 13

Đàn bà thiếu phúc đầy như cái mâm, tiểu tiện hơi khó mà không khát, sinh rồi, đó là thủy và huyết đều kết ở Huyết thất. Đại Hoàng Cam Toại Thang chủ về bệnh ấy.

ĐẠI HOÀNG CAM TOẠI THANG

Đại hoàng 4 lượng Cam toại 2 lượng A giao 2 lượng

Sắc với 2 thăng nước, còn 1 thăng, uống 1 hết 1 lần, uống thuốc xong huyết sẽ ra.

ĐIỀU 14

Đàn bà kinh thủy không lợi, Để Đương Thang chủ về bệnh ấy.

ĐỂ ĐƯƠNG THANG

Thủy điệt (rang) 30 con Đào nhân (bỏ vỏ, chóp) 30 hạt

Đại hoàng (tẩm rượu) 3 lượng Manh trùng (rang, bỏ cánh, chân) 30 con

Tán bột, sắc với 5 thăng nước, còn 3 thăng, bỏ bã, uống nóng 1 thăng.

ĐIỀU 15

Đàn bà kinh thủy bế, không thông, trong Bào cung huyết kết không tan, trong có huyết khô, xổ ra vật mầu trắng, Phàn Thạch Hoàn chủ về bệnh ấy.

PHÁN THẠCH HOÀN

Phàn thạch 3 phân (đốt) Hạnh nhân 1 phân

Tán bột, luyện mật làm hoàn bằng trái táo, nhét vào âm đạo. Bệnh nặng, làm 2 lần.

ĐIỀU 16

Đàn bà có 62 loại phong, trong bụng huyết khí gây đau như kim đâm. Hồng Lam Hoa Tửu chủ về bệnh ấy.

HỒNG LAM HOA TỬU THANG

Hồng lam hoa 1 lượng

Rượu 1 thăng lớn, sắc còn nửa thăng. Uống hết một nửa, nếu bệnh chưa khỏi, uống lần thứ hai.

ĐIỀU 17

Đàn bà, trong bụng có các chứng đau, Đương Quy Thược Tán chủ về bệnh ấy.

ĐƯƠNG QUY THƯỢC DƯỢC TÁN

Đương quy 3 lượng Thược dược 1 cân

Phục linh 4 lượng Trạch tả nửa cân

Bạch truật 4 lượng Xuyên khung nửa cân (có chỗ ghi là 3 lượng)

Tán bột, uống 1 muỗng với rượu - Ngày 3 lần.

ĐIỀU 18

Đàn bà trong bụng đau, Tiểu Kiến Trung Thang làm chủ.

TIỂU KIẾN TRUNG THANG

Quế chi 3 lượng (bỏ vỏ) Cam thảo 1 lượng (nướng)

Đại táo 12 quả Thược dược 6 lượng

Sinh khương 3 lượng Giao di 1 thăng

Dùng 7 thăng nước, sắc còn 3 thăng, bỏ bã, cho Giao di vào, lại sắc nhỏ lửa cho tan ra, uống nóng 1 thăng, ngày uống 3 lần.

ĐIỀU 19

Hỏi Đàn bà bệnh, ăn uống như thường, phiền nhiệt không nằm được, mà trở lại dựa để thở, sao vậy ?

Thầy nói Đó tên là Chuyển bào (tức là Bàng quang), không tiểu tiện được, vì hệ của Bàng quang quấn quanh không thuận, cho nên sinh bệnh này, chỉ lợi tiểu thì lành. Thận Khí Hoàn chủ về bệnh ấy.

THẬN KHÍ HOÀN

Càn địa hoàng 8 lượng Sơn dược 4 lượng

Sơn thù du 4 lượng Trạch tả 3 lượng

Đơn bì 3 lượng Phục linh 3 lượng

Quế chi 1 lượng Phụ tử (bào) 1 lượng

Tán bột, luyện mật làm hoàn bằng hạt Ngô đồng, uống với rượu 15 hoàn, thêm lần đến 20 hoàn. Ngày uống 2 lần.

ĐIỀU 20

Đàn bà âm hộ lạnh, dùng thuốc nhét cho ấm âm hộ. Xà Sàng Tử Tán chủ về bệnh ấy.

XÀ SÀNG TỬ TÁN

Xà sàng tử nhân

Tán bột, dùng ít Bạch phấn, hòa chung, trộn đều hoàn như trái táo, bọc vải nhét vào, tự nhiên ấm.

ĐIỀU 21

Thiếu âm mạch Hoạt mà Sác, trong âm bộ sinh ra lở loét, dùng Lang Nha Thang để rửa.

LANG NHA THANG PHƯƠNG

Lang nha 3 lượng

Dùng 4 thăng nước, sắc còn nửa thăng, dùng bông mới ràng rịt như trái kén, thấm nước, thuốc nhỏ vào trong âm, ngày 4 lần.

ĐIỀU 22

Vỵ khí tiết xuống, âm xuy (tiền âm ra hơi như hậu âm thất khí), có tiếng liên tục, đó là cốc khí thực vậy. Dùng Cao Phát Tiên để trị.

TIỂU NHI CAM TRÙNG THỰC XĨ PHƯƠNG

Hùng hoàng - Đình lịch - Tán bột, trộn với mỡ heo tháng chạp dùng cành hòe bọc đầu lại 4, 5 cái, chấm thuốc bôi vào.

Châm cứu tại nhà khu vực Hà Nội
Chữa đau răng nhanh không dùng thuốc

DMCA.com